Od 4 września 2026 roku w polskim prawie drogowym funkcjonują nowe regulacje skierowane do osób, które dopiero rozpoczynają swoją przygodę za kierownicą. Zmiany dotyczą przede wszystkim kierowców, którzy po raz pierwszy zdobyli prawo jazdy kategorii B. Kluczowym elementem nowego systemu jest tzw. okres próbny, który ma na celu zwiększenie bezpieczeństwa na drogach poprzez dodatkowe obostrzenia dla najmniej doświadczonych uczestników ruchu.
Kto podlega nowym zasadom?
Nowe przepisy nie działają wstecz. Oznacza to, że okresem próbnym objęte są wyłącznie osoby, które uzyskały uprawnienia kategorii B po 4 września 2026 roku. Kierowcy, którzy zdobyli prawo jazdy wcześniej, nie muszą obawiać się dodatkowych restrykcji związanych z tym mechanizmem. Dla nich nadal obowiązują dotychczasowe regulacje, w tym te dotyczące „młodych kierowców”, wprowadzone ustawą z grudnia 2021 roku.
Jak długo trwa okres próbny?
Długość okresu próbnego zależy od wieku kierowcy w momencie uzyskania uprawnień:
- 2 lata – dla osób, które ukończyły 18 lat,
- 3 lata – dla tych, którzy zdobyli prawo jazdy po ukończeniu 17 lat, ale nie dłużej niż do 20. roku życia.
W tym czasie kierowcy podlegają szczególnym rygorom, które mają wyrobić w nich właściwe nawyki i zwiększyć świadomość zagrożeń na drodze.
Bezwzględna trzeźwość i inne ograniczenia
Jednym z najważniejszych wymogów jest zasada bezwzględnej trzeźwości. W okresie próbnym kierowca nie może prowadzić pojazdu, jeśli w jego organizmie zostanie wykryta jakakolwiek ilość alkoholu lub środka działającego podobnie. Dopuszczalne stężenie wynosi 0,0‰ we krwi, 0,0 mg w 1 dm³ wydychanego powietrza oraz 0,0 ng/ml dla substancji odurzających. Dla porównania, kierowcy nieobjęci okresem próbnym mogą prowadzić pojazd przy stężeniu alkoholu do 0,2 promila we krwi (0,1 mg/dm³ w powietrzu).
Nowe regulacje przewidują również dodatkowe restrykcje dla kierowców poniżej 18. roku życia. Dotyczą one m.in. przewożenia osób oraz wykonywania określonych przewozów. Szczegóły tych ograniczeń określa art. 91 ust. 5 ustawy o kierujących pojazdami.
Co z kierowcami, którzy uzyskali prawo jazdy przed 4 września 2026?
Osoby z dłuższym stażem nie są objęte nowymi obowiązkami. Nie dotyczą ich:
- szczególny wymóg zachowania 0,0 promila alkoholu,
- ograniczenia dla kierowców poniżej 18. roku życia wynikające z nowelizacji,
- obowiązek odbycia praktycznego szkolenia dotyczącego zagrożeń w ruchu drogowym,
- mechanizm przedłużenia okresu próbnego lub nałożenia dodatkowego okresu.
Warto jednak pamiętać, że niezależnie od daty uzyskania uprawnień, wszystkich kierowców obowiązują przepisy dotyczące „młodych kierowców”. Zgodnie z nimi, jeśli w ciągu 2 lat od wydania prawa jazdy kierowca popełni przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji lub trzy poważne wykroczenia, może stracić uprawnienia.
Podsumowanie
Nowe przepisy mają na celu przede wszystkim ochronę życia i zdrowia na drogach. Jak podkreśla Ministerstwo Sprawiedliwości w swoim komunikacie: „Wolniej i ostrożniej na starcie. Nowe przepisy zwiększą bezpieczeństwo na drogach”. Dla kierowców najważniejsza jest data uzyskania prawa jazdy kategorii B – jeśli nastąpiło to po 4 września 2026 roku, podlegają nowym zasadom okresu próbnego. Pozostali mogą czuć się zwolnieni z tych dodatkowych obowiązków, choć podstawowe zasady bezpieczeństwa i trzeźwości dotyczą wszystkich bez wyjątku.
